Anasayfa / 6. Sınıf Sosyal Bilgiler / 6. Sınıf Ders Notları / Meridyen ve Paralellerin Özellikleri

Meridyen ve Paralellerin Özellikleri

Meridyen ve Paralellerin Özellikleri

 Meridyen: Bir kutuptan diğer bir kutba uzanan ve paralelleri dik olarak kestiği düşünülen hayali yarım çemberlere meridyen denir.

Meridyenlerin Özellikleri  

  • Başlangıç meridyeni (0°), İngiltere’nin başkenti Londra yakınlarındaki Greenwich kasabasında bulunan Gözlemevi’nden geçer.
  • Meridyenlerin uzunlukları eşittir.
  • Ekvator’da meridyenler arasında 111 km mesafe vardır. Ancak bu mesafe kutuplara gidildikçe azalır.
  • İki meridyen arasındaki yerel saat farkı 4 dakikadır.
  • 180’i Batı, 180’i Doğu Yarım Küre’de olmak üzere toplam 360 meridyen vardır.
  • Başlangıç meridyeninden uzaklaştıkça meridyen dereceleri büyür.

Boylam: Yeryüzündeki herhangi bir noktanın başlangıç meridyenine olan uzaklığının yerin merkeziyle yaptığı açının değeridir.

Bilgi: Boylam değerleri yerel saatler üzerinde etkilidir.

Bilgi: Boylam genellikle meridyen ile aynı anlamda kullanılır.

Ekvator: Kutup noktalarına eşit uzaklıkta olan ve yerküreyi iki eşit yarım küreye böldüğü varsayılan çembere Ekvator adı verilir.

Paralel: Ekvatoru teğet olarak geçtiği varsayılan hayali çemberlere paralel adı verilir.

Paralellerin Özellikleri  

  • Başlangıç paraleli Ekvator’dur.
  • Ekvator, en büyük paralel çemberidir.
  • Paralellerin çevre uzunlukları Ekvator’dan kutuplara doğru gidildikçe azalır.
  • Paralellerin birer derecelik aralıklarla çizildiği varsayılır.
  • 90’ı Kuzey, 90’ı Güney yarım kürede olmak üzere toplam 180 paralel vardır.
  • Ekvator’dan uzaklaştıkça paralel dereceleri büyür.
  • Bir derece aralıklarla çizildiği kabul edilen ardışık iki paralel arasındaki uzaklık her yerde eşittir ve yaklaşık 111 km’dir.

Enlem: Yeryüzündeki bir noktanın Ekvator’a olan uzaklığının yerin merkeziyle yaptığı açının değeridir

Bilgi: Enlem, güneş ışınlarının geliş açısı, iklim, bitki örtüsü, tarım ürünleri gibi birçok özelliği etkiler.

Bilgi: Enlem genellikle paralel ile aynı anlamda kullanılır.